Fotogrametria lotnicza z drona — szybciej, taniej i dokładniej niż z samolotu

Fotogrametria lotnicza to jedna z najstarszych metod pomiarowych w geodezji — pierwsze udokumentowane zastosowania pochodzą z lat 30. XX wieku, kiedy zaczęto wykorzystywać samoloty wojskowe do tworzenia map terenu na podstawie zdjęć z powietrza. Przez kilkadziesiąt lat metoda dominowała w kartografii — od mapowania całych kontynentów do tworzenia pierwszych map szczegółowych dla planowania urbanistycznego. Charakteryzowała się ogromnym zasięgiem (kilkaset kilometrów dziennie) i akceptowalną dokładnością na poziomie kilkudziesięciu centymetrów, ale była niezwykle kosztowna i wymagała specjalistycznego sprzętu lotniczego.

Wprowadzenie dronów do fotogrametrii zaczęło się około 2010 roku, ale prawdziwa rewolucja przyszła z wprowadzeniem modułów RTK do dronów konsumenckich i półprofesjonalnych po 2018 roku. Nagle okazało się, że dron za 30-50 tysięcy złotych może zastąpić samolot za 5-10 milionów. Tradycyjna fotogrametria lotnicza z samolotu była ograniczona do firm specjalistycznych — bo wymagała własnej floty lotniczej, certyfikowanego personelu, infrastruktury lotniskowej. Dron sprowadził fotogrametrię lotniczą do poziomu firmy z dwoma pilotami i jednym Matrice 4T.

Jakość i dokładność fotogrametrii z drona już od kilku lat są lepsze niż z klasycznego samolotu w obszarze do 200 ha. Powód: niższy pułap lotu (80-150 m vs 1500-3000 m) daje wyższą rozdzielczość terenową, wyższe pokrycie zdjęć daje stabilniejszą rekonstrukcję 3D, RTK eliminuje konieczność dziesiątek punktów GCP. Drony przegrywają jedynie na obszarach większych niż 1000 ha — gdzie samolot dalej jest efektywniejszy czasowo. W Polsce takie projekty to mniej niż 1% rynku — pozostałe 99% to obszary, gdzie drony już dominują.

W AeroPRO Inspekcje fotogrametrię lotniczą z drona zaczęliśmy systematycznie oferować od 2023 roku. Od tamtej pory wykonaliśmy ponad 500 projektów fotogrametrycznych, od małych dwuhektarowych zleceń pod projekt drogi dojazdowej, po duże nalotywielodniowe nad osiedlami mieszkaniowymi 50-100 ha. Każdy projekt zamykamy raportem dokładności potwierdzającym osiągnięte parametry — i archiwizujemy dane minimum 12 miesięcy na portalu klienta.

Pierwszą sytuacją, w której fotogrametria lotnicza z drona wygrywa, jest obszar 1-200 ha, dla którego potrzebujesz pełnego zestawu danych: ortofotomapy, modelu 3D, NMT, ewentualnie pomiarów objętości. Klasyczna geodezja tachimetryczna na obszarze 50 ha to 2-3 tygodnie pracy zespołu i koszt 30-50 tysięcy złotych — fotogrametria z drona to 1-2 dni nalotu, 5-7 dni przetwarzania i koszt 5-8 tysięcy. Klient otrzymuje znacznie więcej danych w znacznie krótszym czasie i za znacznie niższą cenę. To proste matematyczne równanie, które wygrywa praktycznie każdym wymiarze.

Drugą sytuacją jest projekt pod presją czasu. Klasyczne nalotyfotogrametryczne z samolotu wymagają rezerwacji 2-4 tygodnie wcześniej, organizacji okna pogodowego, koordynacji z lotniskiem. Nalot z drona można podnieść z wyprzedzeniem 24-48 godzin — wystarczy że pogoda pozwala. Dla projektów inwestycyjnych pod presją terminów bankowych, odbiorów, kontroli — to bywa decydujące. Mieliśmy klientów, którzy potrzebowali ortofotomapy w piątek rano, dzwonili w środę po południu, w czwartek robiliśmy nalot, w piątek o 8:00 dostarczaliśmy GeoTIFF. Z samolotem byłoby to fizycznie niemożliwe.

Trzecią sytuacją jest projekt iteracyjny — gdy potrzebujesz comiesięcznych aktualizacji mapy. Kontrakt roczny na fotogrametrię lotniczą z drona dla kopalni kruszywa to 12 nalotów rocznie po 800-1200 zł każdy — każdy z porównawczą analizą zmian objętości względem poprzedniego miesiąca. Z samolotem każdy nalot kosztowałby 8000-15000 zł, więc 12 razy = 100-180 tysięcy rocznie. Drony zmieniły ekonomię tych projektów — z luksusu dla największych firm stały się standardem dla średniego biznesu wydobywczego.

Czwartą sytuacją jest projekt wymagający najwyższej rozdzielczości terenowej. GSD 1-2 cm/piksel jest niedostępne dla fotogrametrii samolotowej — fizycznie wymagałoby lotu na 50 m wysokości, co dla samolotu jest niebezpieczne i niedopuszczalne przepisowo. Drony lecą na 50-80 m bezpiecznie i regularnie. Dla projektów typu inwentaryzacja zabytkowej elewacji, model elementów konstrukcyjnych, dokumentacja detali architektonicznych — fotogrametria lotnicza z drona jest jedyną realistyczną metodą.

Wrocław i Dolny Śląsk to region, gdzie fotogrametria lotnicza znajduje wyjątkowo szerokie zastosowanie. Trzy główne sektory dominują w naszym portfelu projektów: budownictwo inwestycyjne (deweloperzy mieszkaniowi i komercyjni), infrastruktura drogowa (gminy, powiaty, GDDKiA) oraz przemysł wydobywczy (kopalnie kruszywa, kamieniołomy). Każdy z tych sektorów ma specyficzne wymagania, które kształtujązmienne parametry naszych nalotów.

Dla deweloperów wrocławskich — od dużych firm jak Develia, Vantage Development, Archicom, po mniejszych deweloperów lokalnych — wykonujemy comiesięczne fotogrametrie lotnicze placów budowy. Standard branżowy to nalot 1. lub 15. dnia miesiąca, dostawa pakietu (ortofotomapa, model 3D, raport postępu) w 5 dni roboczych. Wykorzystywany jest do raportów dla banku finansującego, koordynacji harmonogramu z generalnym wykonawcą, marketingu inwestycji (modele 3D dla materiałów reklamowych). W skali roku obsługujemy 20-30 takich kontraktów.

Dla gmin i powiatów Dolnego Śląska wykonujemy fotogrametrię lotniczą pod projekty drogowe — od dróg dojazdowych po remonty dróg powiatowych. Standardowy projekt to obszar 2-5 km drogi szerokości 20-40 m, GSD 2 cm, deliverables to ortofotomapa, NMT, profil podłużny. Klient (biuro projektowe) używa tych danych do projektowania koncepcyjnego — przed zleceniem pełnej geodezji uprawnionej dla mapy do celów projektowych. Te projekty dominują wiosną i jesienią, gdy gminy realizują budżety inwestycyjne.

Dla branży wydobywczej (kopalnie kruszywa Dolnego Śląska — Strzegom, Strzelin, okolice Bolesławca) wykonujemy comiesięczne nalotyfotogrametryczne dla pomiaru objętości urobku, hałd, nadkładów. To projekty kontraktowe z gwarantowaną częstotliwością, kluczowe dla rozliczeń podatkowych (kopalnia kruszywa rozlicza się z gminą i Skarbem Państwa od wydobytego urobku) i kontroli wewnętrznej spółki. Wartość kontraktu rocznego: 12-18 tysięcy zł netto, ale wartość dla klienta — niewspółmiernie wyższa, bo każdy procent dokładności pomiaru objętości to miliony złotych w skali roku.